The HOST

2010-06-10T10:37:00.002+03:00

Ilythiiri zhah natha yutri lu'Inthuulvlos'us elggur. Il phlithe jalbyr dazzanen, nau selg'tarn jalil xor jaluk. Ilythiiri dro'us Har'oloth. Nau ssussun lu'nau ka'lith wun gaer. Nindolen ph'l'vaen wiles d'usst. Neitar xun naut khaless jala ilythiiri. Ka naut olistin ilythiiri ulu ann'ish dosst rathrea lu'rath'elg.

Pharaun Mizzrym

Küresel Isıtma

2010-05-24T13:29:00.016+03:00

Küresel Isınma;

Bilindiği üzere sera etkisi denilen hadise sebebiyle oluşuyor bu ısınma. Bu etki aslında hep vardı ama bu kadar fazla değildi. Denge durumunda değil diyelim artık. Şöyle ki;

Bu sera etkisi ısıyı bir miktar tutan gazlar sayesinde oluşur ve bu gazların tuttuğu ısı göllerin, nehirlerin donmasını ya da buzulların erimesini engellemek gibi meziyetlere sahiptir. Bu, meziyetlerinin sadece bir kaçı. Aslında ortalama sıcaklık değerlerinin korunmasında büyük bir önem taşıyor dememiz yeterli.

Başımıza gelen şey ise kısaca şu;

Bu ısıyı tutan gazlardan atmosferde o kadar çok var ki ortalama sıcaklık artıyor. Peki bu sıcaklığı nasıl tutuyorlar. Tabi ki Snell Yasasına göre. Lisede gördüğümüz ışığın kırılması esaslarına göre. Çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçen ışın ikinci ortama her zaman geçemez. Kritik açıdan büyük açı ile geldiklerinde artık kırılmadan bahsedilmez. Işın artık yansıma yapar. Kritik açının 90 dereceye yakın olması önemlidir bu durumda fakat kritik açıyı sıfıra yaklaştıran durum yani ortamlar arası yoğunluk farkının fazlalaşması durumu, gelen ışınların birçoğunun yansıma yapması anlamına gelir ki bu durumda güneşten gelen ışınlar dünya yüzeyine çarpıp yansıdıklarında ve tekrar atmosferden dışarı çıkmak istediklerinde başarısız olurlar. Ve tekrar yüzeye yol alırlar. Bu durumda da güneş ışını atmosfer içerisinde kalmış olur ve içerisi ısınır.

Sera gazı dediğimiz Karbondioksit, metan, ozon gibi gazlar orada daha önce de tünemişlerdi. Fakat doğa onları temizlemesini bilmişti. Uzun bir süreçti ama şu anda bizim yaktığımız kömür, kullandığımız petrol o temizlenmiş karbon minerallerinden başka bir şey değil.

Dünyanın güneşten gelen ışınları yansıtan en iyi silahı buzullardır. Ayna görevi görür. Fakat su sünger görevi görür ve ısının bir kısmını çeker. Küresel ısınma olayının ivmesinin artmasının sebebi budur. Buzullar eridikçe erimeleri daha hızlı hale gelir. Kaldı ki şöyle bir şey de mevcuttur. Bunu evde de deneyebilirsiniz.

İki 50gr’lık buz parçasıyla tek bir 100gr’lık buz parçasını suya atın. 100gr’lık tek parça daha sonra eriyecektir. Buzullar erimeye başladıkça kırılmaya, daha küçük parçalara ayrılmaya başlıyor. Buzullar eriyip, açığa çıkan su, çatlaklardan buzulun altına sızıyor. Bilim adamları bu suyun derinde tekrar donacağına inanıyordu fakat böyle olmadı. O su buzulların parçalanmasını hızlandırdı. Bu yüzden buzullar sanıldığından daha hızlı küçülüyor. Küçüldükçe güneşten gelen ışınları yansıtamıyor. Işınlar içeride kaldıkça ortam daha da ısınıyor. Erimesi de hızlanıyor. Tuzlu suyla karışıyor. Suyun yoğunluğunda bir değişime neden oluyor. Bu değişim sıcak su-soğuk su akıntılarının dengesini bozuyor. Dünya iklimini şekillendiren Gulf-Stream akıntısı gibi.

Bu durumların toplamında Küresel Isınma kavramı oluşuyor.

Neden anlattım şimdi bu kadar ıvırı zıvırı diye sorabilirsiniz. Bilmelisiniz ki bu çok gizli bir projedir ve yeterli çoğunluk sağlanabildiğinde organize olacaktır.

Küresel ısınma tehdidi uzun süredir var olan bir şey ama dünya normal ısısından şu anda 0.8 derece daha sıcak durumda ve bu yaklaşık 20 senede gerçekleşen bir olay. Hem de üzerine bu kadar duruluyorken. Dünyanın ısısı normalinden 2 derece daha artacak olursa –şu zamandan itibaren 1.2 derece daha- geri dönülemez bir hal alacak. 2 derece kritik sıcaklık anlamına geliyor. Sonrasında elimizden bir şey gelemeyeceğine inanılıyor. Ve böyle devam edilmesi durumunda dünyanın kritik 2 derece ısınması olayının 50 ila 100 yıl sonrasında, biz iyimser olalım -iyimser- 50 yıl sonrasında olacağı öngörülüyor.

Şu an yirmili yaşlarımızın baharında, atıp tutabildiğimiz, yaşıtlarımız gibi koşup oynayabildiğimiz bir yaştayız.

Küresel ısınma bilim adamlarının öngörüleriyle en iyi ihtimalle 50 yıl sonra geldiğinde biz 70’li yaşlarında olacağız. Ayrıca o zaman dünyada bir kargaşa hakim olacak. Biz 70’li yaşlarındaki dedeler, nineler o kargaşaya ayak uyduramayacağız. Yağmalayamayacağız, milletin elinden ekmeğini alamayacağız. Onlar bizden alacaklar. Ve bu küresel tehdit bize bokluktan başka bir şey getirmeyecek.

Ama tam bu anda, öldük, mahvolduk derken bizim projemiz devreye giriyor hiç merak etmeyin. Şöyle;

Biz sağlıklıyken, 100 metreyi 10’lu saniyelerde koşabiliyorken, bir sıçrayışta 3 metre kat edebiliyorken bu küresel ısınma püsürü olacak.

Küresel ısınma ardından gelen buzul çağına yetişirsek ki hızlandıracağımız bu süreçte bu da hedeflerden biri olacak, atik, sinsi ve güçlü olmamız gerekiyor. Bilim adamları daha önce meydana gelen buzul çağının 10 yıl içerisinde geliştiğini zannediyordu. Ama bu son araştırmalarla 6 ay içerisinde meydana geldiği keşfedildi. Yani olayı kafanızda büyütmeyin. Hiç zor değil.

İleriki 50 yılda beklenen küresel ısınma tehdidini önümüzdeki 10 yıla indirgemek ve aksiyona daha genç girebilmek için çalışıyoruz. William Butler Yeats’in dediği gibi. Yaşlılara yer yok.

Bunun için bazı yollar mevcut. Toprağı sudan mahrum bırakmak ve öldürmek, ormanları yok etmek, buzulları parçalamak ve/ve ya yok etmek, sera gazı yayılımını arttırmak için girişimlerde bulunmak … liste uzayıp gidebilir.

Bunlar size ne kadar hayal geliyor ise bana da o kadar hayal geliyor açıkçası. Beni umutlandıran şey bu, gerçekleşmesi operasyon gerektiren, maddi desteğin olması gereken büyük işler değil aslında. Beni bu projeye başlatan ve umutlandıran şey belki ilk kez duyacağınız bir tabir. Permafrost.

Permafrost’a 2 yıl ya da daha fazla süre donmuş olarak kalan toprak tabakası diyebiliriz kısmen.

Peki bu neden bu kadar önemli sorusunu sorabilirsiniz. Şöyle ki bu permafrost tabakası aslında dünyanın ısı dengesi için çok önemli bir oluşumdur. Nasıl sera etkisi, dev buzullar önemliyse o derece önemlidir. Permafrost mekanizması bunu karbonu hapsedip döngüye katılmasını engelleyerek yapar. Yani bu donmuş toprak tabakaları içlerinde karbon barındırır. Kuzey yarım kürenin %20-25’lik bölümünün permafrost bölgeleri olduğunu da ekleyelim. Ama asıl iyi haber şimdi geliyor. Permafrost’un 1600 gigaton karbon barındırdığı tahmin ediliyor. Şu an atmosferde bulunan karbon miktarı ise 850 gigaton. Oran neredeyse iki katı. Yüzünüzün aldığı ifadeyi tahmin edebiliyorum. Bu durumda yapılması gereken bir şey yok aslında. Ama o tabakalardaki karbonun dışarıya çıkmasını da bekleyecek değiliz. O tabakaları eritecek ve karbonu serbest kılacak ısıyı elde etmek için çalışmalıyız.

Asit yağmurları ile bazı büyük ormanları yok etmek için kullanılacak kükürt 2006 yılında alınmıştı bünyemizce. Öğretmenden, az kullanılmış olarak. 2008’de kükürt fiyatlarının %274 artmasının sebebi buydu aslında. Başka bir etkisi daha oldu. Bu hesaplanmamıştı. Zirai ilaçlamada da kullanıldığından temin edilemedi ve bir çok ürün telef oldu. Orman yok etme girişimine ise gerek kalmadı. İnsanlık hedef olan tropikal ormanların %50’sini kısa bir sürede tüketti. Biz daha az bir yüzdeyi hedef almıştık halbuki. Böyle devam ederse de 30 yıl içinde tamamen tüketecekler. Önlem alanlar var. Ama ne kadar işe yarayacak bilinmez. 30 yıl iyimser bir tahmin. Ben 10 yıl olarak düşünüyorum ve bunun 5 yıla indirilebileceğine inanıyorum.

1765-2100 arası sıcaklık değişikliği Birleşmiş Milletler Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) 3.Değerlendirme Raporu'ndan alınan grafik, küresel ısı değişikliğini gösteriyor. Bu grafik çok hoş ama bize yetmiyor ne yazık ki. Bahsettiğim kritik 2 derece ısınması olayı bu grafikte görüldüğü üzere 2000’li yılların son çeyreğine denk geliyor hemen hemen. O eğimi daha da dikleştirmemiz gerekiyor. Ya da umarım bu grafikte Permafrost etkisi hesaba katılmamıştır.

“Bugün küresel ısıtma için ne yaptın”

Soru Görüş ve Önerileriniz için : qwerseckin@gmail.com adresinden bizlere ulaşabilirsiniz.

S'rinelli

The HOST

Küresel Isıtma